Baza wiedzy · Transport ADR

Ilości ograniczone (LQ, dział 3.4 Umowy ADR) i ilości wyłączone (EQ, dział 3.5 Umowy ADR) to dwa sposoby uproszczonego przewozu towarów niebezpiecznych w sztukach przesyłki. Pozwalają wysyłać małe opakowania (np. produkty konsumenckie, próbki, odczynniki) bez większości wymagań ADR, pod warunkiem zachowania limitów ilościowych, prawidłowego pakowania i oznakowania sztuki przesyłki znakiem LQ lub EQ.

To najczęściej używane zwolnienia w handlu chemikaliami, kosmetykami, farbami, aerozolami. Są też najczęściej stosowane nieprawidłowo: przesyłka, która nie spełnia warunków, traci zwolnienie i podlega pełnym wymaganiom ADR ze wszystkimi konsekwencjami podczas kontroli.

W skrócie

LQ: ilości ograniczone limit z kolumny 7a tabeli A na opakowanie wewnętrzne, do 20 lub 30 kg brutto na sztukę przesyłki, znak LQ.

EQ: ilości wyłączone bardzo małe ilości, limit z kolumny 7b tabeli A (kody E1 do E5), znak EQ z numerem klasy, maks. 1000 sztuk przesyłki na pojazd.

Co zostaje prawidłowa klasyfikacja, pakowanie, oznakowanie, szkolenie dla pracowników zgodne z działem 1.3 Umowy ADR i odpowiedzialność nadawcy.

01

Ilości ograniczone (LQ): warunki i zwolnienia

Możliwość przewozu na wyłączeniu LQ wynika z kolumny 7a tabeli A w dziale 3.2 Umowy ADR. Wartość w tej kolumnie to maksymalna ilość netto na opakowanie wewnętrzne (np. 1 l, 5 kg, 120 ml); wartość „0” oznacza, że wyłączenie LQ dla danej pozycji nie jest dozwolone.

Pakowanie

  • opakowania wewnętrzne umieszczone w odpowiednich opakowaniach zewnętrznych (opakowania kombinowane) spełniające ogólne wymagania 4.1.1.1, 4.1.1.2 i 4.1.1.4 do 4.1.1.8 Umowy ADR; opakowanie certyfikowane nie jest wymagane,
  • masa brutto sztuki przesyłki do 30 kg; dla tac obciągniętych folią termokurczliwą lub rozciągliwą do 20 kg,
  • opakowania pośrednie mogą być użyte, aby zabezpieczyć kruche opakowania wewnętrzne.

Oznakowanie

  • znak dla ilości ograniczonych: romb 100 mm x 100 mm z czarnymi wierzchołkami; przy małych sztukach przesyłki można zmniejszyć wielkość znaku, ale nie mniej niż 50 mm x 50 mm,
  • dla ciekłych towarów w opakowaniach wewnętrznych z zamknięciami: strzałki kierunkowe na dwóch przeciwległych bokach,
  • nie stosuje się nalepek ostrzegawczych ani numeru UN; wzory znaków: poradnik oznakowania ADR.

Ważne

przed rozpoczęciem przewozu, nadawcy towarów niebezpiecznych zapakowanych w ilościach ograniczonych, powinni przekazać przewoźnikowi w udokumentowany sposób informacje o całkowitej masie brutto tak nadawanych towarów.[3.4.12 ADR]

Z czego zwalnia LQ

z dokumentu przewozowego ADR, nalepek ostrzegawczych i tablic pomarańczowych, opakowań certyfikowanych, zaświadczenia ADR kierowcy, wyposażenia pojazdu i instrukcji pisemnych oraz z konieczności składania rocznego sprawozdania. Nie zwalnia z klasyfikacji, właściwego pakowania, znaku LQ, szkolenia pracowników wg działu 1.3 Umowy ADR oraz z oznakowania jednostki transportowej znakami LQ (z przodu i z tyłu), gdy łączna masa brutto LQ przekracza 8 t w pojeździe o dmc powyżej 12 t.

02

Ilości wyłączone (EQ): kody E0 do E5

Ilości wyłączone to wyłączenie dla bardzo małych ilości (próbki, odczynniki laboratoryjne, zestawy testowe). Możliwość jego stosowania wynika z kolumny 7b tabeli A: kod E0 wyklucza EQ, kody E1 do E5 określają limity ilościowe na opakowanie wewnętrzne i zewnętrzne.

KodMaks. ilość netto na opakowanie wewnętrzneMaks. ilość netto na opakowanie zewnętrzne
E0Towar nie dopuszczony jako ilości wyłączoneTowar nie dopuszczony jako ilości wyłączone
E130 g / 30 ml1000 g / 1000 ml
E230 g / 30 ml500 g / 500 ml
E330 g / 30 ml300 g / 300 ml
E41 g / 1 ml500 g / 500 ml
E51 g / 1 ml300 g / 300 ml

Opakowania muszą składać się z opakowania wewnętrznego, pośredniego (z materiałem absorbującym dla cieczy zdolnym wchłonąć całą zawartość) i zewnętrznego; gotowa sztuka przesyłki musi przejść badania opisane w 3.5.3 Umowy ADR (upadek z 1,8 m i piętrzenie). Na sztuce przesyłki umieszcza się znak dla ilości wyłączonych (kwadrat o boku minimum 100 mm) z numerem klasy lub podklasy w miejscu gwiazdek oraz nazwą nadawcy lub odbiorcy, jeśli nie ma jej w innym miejscu sztuki przesyłki. W jednym pojeździe lub kontenerze można przewozić maksymalnie 1000 sztuk przesyłek EQ.

Ważne

w dokumentach towarzyszących przesyłce (np. list przewozowy) należy zamieścić informację „TOWARY NIEBEZPIECZNE W ILOŚCIACH WYŁĄCZONYCH” oraz liczbę sztuk przesyłki [3.5.6 Umowy ADR].

03

LQ czy EQ: porównanie

KryteriumIlości ograniczone (LQ)Ilości wyłączone (EQ)
Podstawadział 3.4 Umowy ADR, kolumna 7adział 3.5 Umowy ADR, kolumna 7b
Typowe zastosowanieprodukty konsumenckie: farby, aerozole, kosmetyki, chemia gospodarczapróbki, odczynniki, zestawy diagnostyczne
Limit wewnętrznywartość z kolumny 7a (np. 1 l, 5 kg, 120 ml)1 g/ml lub 30 g/ml wg kodu E
Limit na sztukę przesyłki30 kg brutto (20 kg dla tac obciągniętych folią termokurczliwą)300 do 1000 g/ml netto wg kodu E
Badanie opakowaniabrak wymaganych badań; ogólne wymagania 4.1 Umowy ADRbadania 3.5.3 Umowy ADR (upadek 1,8 m, piętrzenie)
Znak na sztuce przesyłkiromb LQ 100 mmX100 mm (min. 50 mmX50 mm)kwadrat EQ 100 mm X100 mn z numerem klasy
Dokument przewozowy ADRNiewymagany, odpowiedni wpis w dokumentach towarzyszącychniewymagany; wpis w dokumentach towarzyszących
Limit na pojazdbrak (znaki LQ na pojeździe powyżej 8 t w pojazdach powyżej 12 t)1000 sztuk przesyłki

04

Najczęstsze błędy przy LQ i EQ

01

Deklarowanie LQ dla pozycji z wartością „0” w kolumnie 7a albo dla opakowań wewnętrznych większych niż limit.

02

Przekroczenie 30 kg brutto na sztukę przesyłki (albo 20 kg dla tac obciągniętych folią).

03

Brak znaku LQ, znak w złym rozmiarze lub kolorze, albo znak LQ na przesyłce, która nie spełnia warunków LQ.

04

Brak strzałek kierunkowych dla ciekłych towarów w opakowaniach wewnętrznych.

05

Użycie wyłączenia EQ bez badań opakowania wymaganych w 3.5.3 Umowy ADR.

06

Pominięcie szkolenia dla pracowników zgodnego z 1.3 Umowy ADR, mimo że LQ i EQ go nie znoszą.

07

Niezastosowanie znaków LQ na jednostce transportowej po przekroczeniu 8 t.

FAQ

Najczęstsze pytania o LQ i EQ

Nadawca nie musi wystawiać standardowego dokumentu przewozowego ADR z pełną informacją wymaganą dla przewozu ADR. Przewoźnik powinien otrzymać informację o całkowitej masie brutto towarów LQ znajdujących się w jednostce transportowej.

Kierowca nie musi posiadać zaświadczenia ADR, ale musi mieć szkolenie dla osób zaangażowanych w przewóz towarów niebezpiecznych zgodne z działem 1.3 Umowy ADR

Tak, o ile każdy z nich spełnia własny limit z kolumny 7a, nie reagują ze sobą niebezpiecznie i sztuka przesyłki nie przekracza 30 kg brutto.

Przedsiębiorca, którego działalność ogranicza się do przewozu w ilościach ograniczonych, może korzystać ze zwolnienia 1.8.3.2 Umowy ADR. Trzeba jednak potwierdzić, że wszystkie przesyłki rzeczywiście spełniają warunki LQ; w razie wątpliwości warto to zweryfikować z doradcą.

Znak LQ to romb z zaczernionymi wierzchołkami (dla transportu lotniczego dodatkowo z literą Y). Znak EQ to kwadrat z czerwonym lub czarnym symbolem, w którym wpisuje się numer klasy oraz nazwę nadawcy lub odbiorcy.

Materiał opracowany przez zespół doradców THETA Consulting; zweryfikował doradca DGSA. Stan prawny: ADR 2025.

Nie masz pewności, czy Twoja przesyłka spełnia warunki LQ lub EQ?

Doradca DGSA sprawdzi klasyfikację, limity, pakowanie i oznakowanie, zanim zrobi to inspektor.

Wolisz porozmawiać? 42 253 01 00