IFRA (International Fragrance Association) jest międzynarodową organizacją reprezentującą przemysł substancji zapachowych. Opracowywane przez nią Standardy IFRA stanowią globalny punkt odniesienia dla bezpieczeństwa stosowania składników zapachowych w kosmetykach, detergentach i produktach home care. Standardy te bazują przede wszystkim na ocenach bezpieczeństwa przygotowywanych przez RIFM (Research Institute for Fragrance Materials). W praktyce wymagania IFRA mają kluczowe znaczenie dla funkcjonowania całego łańcucha dostaw – od producentów kompozycji zapachowych i surowców wchodzących w ich skład po producentów wyrobów gotowych.
Właśnie trwają konsultacje dotyczące 52. poprawki do Standardów IFRA, które potrwają do 12 czerwca 2026 r. Jej oficjalna publikacja planowana jest na koniec 2026 r. Zakres proponowanych zmian pokazuje, że branża zapachowa stoi przed kolejnym etapem intensywnego dostosowywania portfolio surowców oraz dokumentacji. Nowelizacja obejmuje zarówno nowe standardy ograniczające, jak i rewizję istniejących wymagań bezpieczeństwa opartych na aktualnych ocenach RIFM.
Jednym z najistotniejszych elementów 52. poprawki jest gruntowna zmiana polityki IFRA w zakresie furokumaryn w naturalnych substancjach złożonych. Dotychczasowa polityka IFRA dotycząca furokumaryn opierała się na Standardzie „Citrus oils and other furocoumarin containing essential oils”, który określał dopuszczalne poziomy furokumaryn w produktach należących do poszczególnych kategorii IFRA. Głównym markerem stosowanym do oceny zawartości furokumaryn był Bergapten (5-MOP). W przypadkach, gdy poziom bergaptenu nie został oznaczony odpowiednimi metodami analitycznymi, należało stosować limity określone w wytycznych dla poszczególnych olejków eterycznych. Nowe podejście zakłada ocenę całkowitego poziomu furokumaryn w kompozycji zapachowej na podstawie sumy ośmiu markerowych związków: Byakangelicol (CAS 61046-59-1, 26091-79-2, 2470152-81-7), Epoxy-Bergamottin (CAS 192372-76-2, 206978-14-5, 264234-04-0, 2671042-13-8), Izopimpinelina (CAS 482-27-9), 5-Metoksypsoralen [5-MOP, Bergapten] (CAS 484-20-8), 8-Metoksypsoralen [8-MOP, Metoksalen, Ksantotoksyna] (CAS 298-81-7), Oksypeucedanina (CAS 737-52-0, 3173-02-2, 26091-73-6), Hydrat oksypeucedaniny (CAS 24724-52-5, 2643-85-8, 133164-11-1), Psoralen (CAS 66-97-7).
Limity sumarycznej zawartości tych markerów są zróżnicowane w zależności od kategorii produktowej: 1 ppm dla produktów z filtrem UV i produktów przeznaczonych do ekspozycji na promieniowanie UV, 5 ppm dla pozostałych produktów leave-on, 50 ppm dla produktów rinse-off, a w przypadku produktów bez kontaktu ze skórą – bez ograniczeń.
Konsekwencją tej zmiany będzie wycofanie w ramach 52 poprawki szeregu indywidualnych standardów dotyczących m.in.: olejku bergamotowego, olejku grejpfrutowego, olejku cytrynowego tłoczonego na zimno, olejku limonkowego, olejku z arcydzięgla, olejku kminkowego.
Dla branży oznacza to konieczność precyzyjnego monitorowania rzeczywistej zawartości markerów furokumaryn w stosowanych naturalnych surowcach złożonych – co wymaga zarówno aktualizacji procedur analitycznych, jak i bliższej współpracy z dostawcami surowców.
52. poprawka zakłada wprowadzenie łącznie 51 nowych standardów ograniczających. IFRA podzieliła je na dwie grupy. Pierwsza, licząca 40 standardów, oparta jest na ocenie potencjalnego działania uczulającego na skórę z dodatkową analizą punktów końcowych toksyczności ogólnoustrojowej. Znalazły się w niej m.in. Acetyl Cedrene, p-Anisyl Acetate, Ethyl Cinnamate, Homolinalyl Acetate, Hexamethylindanopyran, Linalyl Acetate, Methyl Salicylate, Phenethyl Alcohol, Tetrahydrolinalool czy Tetrahydroisoocimenol.
Druga grupa obejmuje 11 standardów, w których ocena działania uczulającego oparta jest wyłącznie na metodzie QRA2. Przeanalizowano w ten sposób substancje takie jak Cetonal, Cedrol, Dihydrojasmone, Methyl Decenol, 5-Methoxy-m-Cresol, Myrcenyl Acetate, 10-Undecenyl Acetate oraz Trans-Trimethyldodecatetraenal. Oceniono ich toksyczność ogólnoustrojową, natomiast nie została ona uwzględniona przy ustalaniu maksymalnych poziomów stężeń.
52 poprawka obejmuje również rewizję 15 istniejących standardów ograniczających na podstawie zaktualizowanych ocen bezpieczeństwa RIFM. Zmiany obejmą m.in. takie substancje jak: Benzyl Salicylate, Citronellol, Farnesol, Amyl Cinnamal, Hexyl Cinnamal, Hexyl Salicylate oraz Carvone.
To szczególnie ważna informacja dla producentów perfum, kosmetyków pielęgnacyjnych oraz produktów detergentowych, ponieważ wiele z tych substancji jest składnikami kompozycji zapachowych obecnych na rynku od dekad. Zmiana dopuszczalnych poziomów stosowania w poszczególnych kategoriach może skutkować koniecznością reformulacji istniejących receptur – co stanowi poważne wyzwanie operacyjne.
Ciekawą zmianą jest także rewizja standardu dla Acetylated Vetiver Oil (AVO) – acetylowany olejek wetiwerowy. IFRA proponuje wprowadzenie wymogu stabilizacji materiału poprzez dodatek 1% α-Tocopherolu na etapie produkcji.
Zmiana jest efektem wieloletnich prac branży nad utrzymaniem możliwości stosowania AVO na rynku europejskim. W ocenie ekspertów obecność przeciwutleniacza ma istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa stosowania substancji. Nowe podejście do oceny bezpieczeństwa tego składnika znalazło już odzwierciedlenie w opublikowanym 28 kwietnia 2026 r. Omnibusie II czyli Rozporządzeniu Komisji (UE) 2026/909 z dnia 27 kwietnia 2026 r. zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 w odniesieniu do stosowania Benzyl Salicylate, Triphenyl Phosphate, Ammonium Silver Zinc Aluminium Silicate, glinu, soli cynku rozpuszczalnych w wodzie, acetylowanego olejku wetiwerowego, Citral, HC Blue No. 18, HC Red No. 18, HC Yellow No. 16, Hydroxypropyl-p-phenylenediamine i jego soli dichlorowodorkowej, a także DHHB w produktach kosmetycznych.
Nowa poprawka obejmować będzie także zmianę standardu dla Musk Ketone. Dotychczas standard zawierał wyłącznie wymagania specyfikacyjne dotyczące śladowych ilości Musk Xylene. Po aktualizacji będzie dodatkowo uwzględniał wartości maksymalnych akceptowalnych stężeń w poszczególnych kategoriach IFRA, które zawarto w ocenie bezpieczeństwa RIFM. To kolejny sygnał świadczący o tym, że IFRA coraz częściej integruje wymagania jakościowe i toksykologiczne w ramach jednego standardu.
W ramach przygotowań do 52 poprawki przeprowadzono kompleksowy przegląd typów produktów w kategorii 10. Efektem tego jest planowane przeniesienie zapachowych dyfuzorów patyczkowych (reed diffusers) i produktów powiązanych z kategorii 10A do 10B. Taka klasyfikacja lepiej odzwierciedla ich sposób użycia jako produktów, w których zapach jest przenoszony głównie przez powietrze i w których składniki są często stosowane w wyższych stężeniach w mieszaninie. Pod kątem fototoksyczności reklasyfikacja ta zmienia również postrzeganie tych produktów z kategorii spłukiwanych (rinse-off) na pozostające na skórze (leave-on).
W 52. poprawce doprecyzowano zasady interpretacji numerów CAS dla substancji izomerycznych. IFRA wyraźnie wskazuje, że zakres standardu obejmuje nie tylko wymienione w nim numery CAS, ale również inne numery wykorzystywane do identyfikacji danej substancji zapachowej. Dodatkowo dla szeregu standardów dodano generyczne numery CAS, aby jednoznacznie wskazać, że również izomery sprzedawane pod tymi numerami podlegają ograniczeniom. Zmiana ma ograniczyć ryzyko niejednoznacznej interpretacji zakresu standardów oraz potencjalnych luk wynikających z różnic w identyfikacji surowców.
W 52. poprawce IFRA przewidywane jest wydłużenie fazy przygotowawczej względem poprzedniej poprawki. Powodem jest przede wszystkim spodziewany wpływ rewizji standardu dotyczącego furokumaryn oraz konieczność aktualizacji systemów IT i przepływu danych w łańcuchu dostaw.
Nowe standardy mają wejść w życie po 11 miesiącach od publikacji dla nowych kreacji, po 30 miesiącach dla istniejących kreacji. Za „nowe kreacje” uznaje się kompozycje zapachowe, dla których brief (założenia projektowe) został wystawiony już po oficjalnym zakończeniu etapu wymiany informacji w łańcuchu dostaw. Okres ten – obejmujący aktualizację systemów IT oraz dwustronną wymianę danych między domami perfumeryjnymi a ich klientami – trwa łącznie 9 miesięcy od momentu ogłoszenia nowych wytycznych. Natomiast „istniejące kreacje” to te kompozycje zapachowe, które w momencie zakończenia wspomnianego okresu wymiany informacji były już obecne na rynku w formie gotowych produktów konsumenckich lub znajdowały się w fazie rozwoju. IFRA podkreśla, że terminy przejściowe dotyczą stosowania nowych oraz zaktualizowanych standardów do mieszanin zapachowych, a nie gotowych produktów (w tym kosmetyków, detergentów), które te mieszaniny zawierają. Aktualizacji dokumentacji produktów gotowych należy dokonać tak szybko, jak to możliwe.
Z perspektywy regulacyjnej 52. poprawka pokazuje dwa równoległe kierunki rozwoju polityki IFRA. Z jednej strony następuje dalsze uszczelnianie oceny bezpieczeństwa dla substancji uczulających i wykazujących toksyczność ogólnoustrojową, z drugiej — większy nacisk kładzie się na precyzyjne definiowanie zakresu standardów, identyfikację substancji oraz warunki techniczne stosowania surowców.
Zmiany wprowadzane przez nową poprawkę IFRA będą wymagały od producentów kompozycji zapachowych oraz produktów gotowych zawierających składniki zapachowe intensywnej pracy w obszarze reformulacji, aktualizacji dokumentacji oraz weryfikacji zgodności surowców. Choć konsultacje nadal trwają, już teraz widać, że 52. poprawka IFRA stanie się jedną z najbardziej znaczących aktualizacji ostatnich lat dla sektorów zapachowego, kosmetycznego i detergentowego.
Aleksandra Reszel
Specjalista ds. produktów kosmetycznych
THETA Consulting Sp. z o. o.