Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2026 r. dostosowuje polski system kontroli przewozu towarów niebezpiecznych do wymogów dyrektywy delegowanej Komisji (UE) 2025/1801, wprowadzając istotne zmiany w zakresie identyfikacji naruszeń i odpowiedzialności uczestników przewozu.
Dyrektywa i wdrażające ją rozporządzenie nie zmienia bezpośrednio przepisów ADR dotyczących przewozu towarów niebezpiecznych. Jego celem jest dostosowanie unijnych procedur kontrolnych do aktualnej wersji ADR oraz ujednolicenie sposobu prowadzenia kontroli drogowych w państwach członkowskich. Nie jest to „kolejną zmianą techniczną ADR”. Jej głównym skutkiem będzie zwiększenie znaczenia odpowiedzialności nadawców, pakujących, napełniających i innych uczestników łańcucha transportowego podczas kontroli ADR, a także dalsze przejście od kontroli kierowcy do kontroli całego procesu zgodności przedsiębiorstwa.
W praktyce oznacza to:
- nowy formularz listy kontrolnej dla służb,
- aktualizację katalogu naruszeń,
- lepsze powiązanie naruszeń z odpowiedzialnością konkretnych uczestników przewozu.
Jedną z najważniejszych zmian jest wyraźniejsze przypisanie odpowiedzialności poszczególnym uczestnikom przewozu. Dotychczas podczas wielu kontroli praktyka koncentrowała się głównie na przewoźniku i kierowcy. Nowe regulacje wzmacniają podejście polegające na ustalaniu:
- kto odpowiadał za klasyfikację towaru,
- kto odpowiadał za pakowanie,
- kto sporządził dokument przewozowy,
- kto odpowiadał za oznakowanie sztuk przesyłki,
- kto dopuścił do przewozu niezgodny pojazd.
Skutek dla polskich przedsiębiorców – można spodziewać się większego zainteresowania organów:
- procedurami nadawców,
- dokumentacją pakowania,
- instrukcjami stanowiskowymi,
- systemami nadzoru ADR w przedsiębiorstwie.
W konsekwencji przedsiębiorcy mogą częściej spotykać się z sytuacją, w której organy będą analizować nie tylko samą niezgodność, ale również odpowiedzialność konkretnego uczestnika przewozu.
Zmiany strukturalne – Wzór Formularza Listy Kontrolnej w Przewozie Drogowym Towarów Niebezpiecznych (Część A) przeszedł gruntowną przebudowę: z 30 pól ze stałymi, predefiniowanymi pozycjami naruszeń na tabelę otwartą, gdzie kontrolujący sam wpisuje naruszenie i dobiera kategorię z nowej Części C Kategorie Ryzyka Związanego Ze Stwierdzonym Naruszeniem.
Część B Wzór Formularza Listy Kontrolnej W Przewozie Drogowym Towarów Niebezpiecznych Stosowanej Przy Kontroli w Miejscu Prowadzenia Działalności Gospodarczej Przez Uczestnika Przewozu – pozostaje bez zmian.
Największa zmiana systemowa – identyfikacja uczestnika – nowa kolumna wymusza przypisanie odpowiedzialnego uczestnika (nadawca/przewoźnik/odbiorca/załadowca/pakujący/napełniający/ użytkownik kontenera-cysterny lub cysterny przenośnej/rozładowca) już przy kontroli drogowej, zgodnie z ADR 1.4. Dotychczas było to wyłącznie domeną Części B. W praktyce oznacza to możliwość wszczęcia postępowania bezpośrednio przeciwko nadawcy lub załadowcy, nie tylko kierowcy.
Trzy kluczowe zmiany kategorii ryzyka:
- Przewóz pasażerów: kat. III → kat. II (zaostrzenie)
- Naruszenie terminów badań: kat. I → kat. II (złagodzenie)
- Uszkodzone opakowania: kat. I+II → kat. II (ujednolicenie i złagodzenie)
Nowe pozycje w katalogu– I kategorii ryzyka – brak wyznaczenia doradcy ds. bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych w przedsiębiorstwie oraz naruszenie przepisów ochrony ADR 1.10 w Formularzu Listy Kontrolnej w Przewozie Drogowym Towarów Niebezpiecznych (Część A)
Wprowadzenie możliwości unieruchomienia pojazdu jako konsekwencji niewyznaczenia doradcy ds. bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych, w sytuacjach, gdy obowiązek taki wynika z przepisów, jest istotną zmianą dla przedsiębiorstw, które dotychczas postrzegały ten wymóg jako obowiązek o charakterze wyłącznie formalnym.