„Stop the clock” – rozporządzenie (UE) 2025/2439 i jego znaczenie dla branży chemicznej
Pod koniec 2025 r. Unia Europejska przyjęła rozporządzenie (UE) 2025/2439, potocznie określane jako „Stop the clock”. To inicjatywa legislacyjna Unii Europejskiej, której celem jest czasowe wstrzymanie stosowania wybranych przepisów wprowadzonych wcześniej przez rozporządzenie (UE) 2024/2865, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1272/2008 (CLP). Rozporządzenie (UE) 2025/2439 nie zmienia merytorycznej treści nowych obowiązków, lecz odracza w czasie moment, od którego mają one być stosowane. Dla przemysłu chemicznego oznacza to istotne konsekwencje techniczne, organizacyjne i inwestycyjne, które wymagają precyzyjnego zrozumienia zakresu odroczenia.
Rozporządzenie zwane „Stop the clock” nie stanowi nowelizacji merytorycznej rozporządzenia CLP. Jego istota polega na czasowym zawieszeniu biegu terminów stosowania określonych przepisów, utrzymaniu w mocy dotychczasowych zasad CLP do momentu wejścia w życie przepisów oraz uniknięciu sytuacji, w której przedsiębiorcy byliby zobowiązani do wdrażania regulacji, które mogą jeszcze ulec zmianie w ramach dalszych prac legislacyjnych.
Na mocy mechanizmu „Stop the clock”, Rada UE i Parlament Europejski uzgodniły przesunięcie dat wejścia w życie kluczowych nowych obowiązków – bez zmiany samej treści tych przepisów. Oznacza to, że formatowanie i wygląd etykiet, które miały być stosowane od 1 lipca 2026 r. zaczną obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2028 roku. W związku z tym dalej nie ma konieczności:
a) tekstu w kolorze czarnym na białym tle,
b) stosowania 120 % wielkości czcionki jako odnośnika odległości pomiędzy dwiema liniami,
c) stosowania czcionki bezszeryfowej,
d) dostosowania wymiarów etykiety do pojemności opakowania według nowych wytycznych włącznie z warunkiem spełnienia minimalnej wielkości czcionki.
Nowe przepisy dotyczące reklamy i sprzedaży na odległość również wejdą w życie od 2028 r. Przesunięto również obowiązki związane z aktualizacją etykiet w przypadku zmiany klasyfikacji zgodnie z art. 30. Rozporządzenie (UE) 2024/2865 narzucało obowiązek aktualizacji etykiety bez zbędnej zwłoki, jednak nie dłużej niż w czasie 6 miesięcy od otrzymania informacji w łańcuchu dostaw. Dzięki „Stop the clock” termin stosowania art. 30 zgodnie z 2024/2865 będzie obowiązywać od 2028 r.
Zgodnie z mechanizmem „Stop the clock”, stosowanie nowych wymagań technicznych dotyczących etykiet zostało odroczone. Do momentu wejścia w życie nowych terminów, obowiązują dotychczasowe przepisy CLP. Oznacza to, że przedsiębiorcy mogą kontynuować stosowanie obecnych wzorów etykiet, nie muszą wprowadzać nowych wymogów do etykiet oraz nie są zobowiązani do implementacji jeszcze nieobowiązujących zasad sprzedaży online ani reklamy. Nowe przepisy można stosować dobrowolnie przed 2028 rokiem, ale ich obowiązek zacznie się dopiero wraz z upływem terminu odroczenia. Organy kontrolne nadal mogą egzekwować zgodność z obowiązującymi przepisami CLP w ich aktualnym brzmieniu.
Obszarem objętym nowelizacją są zasady reklamy produktów chemicznych. Zgodnie z art. 48 CLP w nowym brzmieniu, reklama substancji i mieszanin stwarzających zagrożenie ma zawierać rozszerzony zakres informacji o zagrożeniach, w sposób jednoznaczny i czytelny. W ramach mechanizmu „Stop the clock” odroczone zostało stosowanie nowych obowiązków reklamowych, co ma istotne znaczenie dla działów marketingu oraz sprzedaży technicznej, w szczególności w segmencie B2B.
Jedną z najbardziej wymagających zmian planowanych od 2028 r. są nowe obowiązki informacyjne przy sprzedaży na odległość, w tym sprzedaży internetowej. Zgodnie z art. 48a CLP w nowym brzmieniu, informacje o zagrożeniach powinny być dostępne dla nabywcy przed dokonaniem zakupu, w formie zbliżonej do informacji zawartych na etykiecie fizycznej. Dla wielu przedsiębiorstw oznaczałoby to konieczność przebudowy systemów e-commerce, integracji danych CLP z platformami sprzedażowymi oraz dostosowania opisów produktów w wielu kanałach dystrybucji. Odroczenie stosowania nowych wymagań pozwala firmom uniknąć kosztownych, tymczasowych zmian w liniach produkcyjnych, zaplanować modernizacje w dłuższym czasie oraz zsynchronizować zmiany CLP z innymi inwestycjami technologicznymi. Rozporządzenie 2025/2439 pozwala również na wykorzystanie istniejących zapasów opakowań i etykiet, racjonalne zarządzanie partiami produktów oraz zmniejszenie strat wynikających z konieczności wycofywania oznakowanych partii.
Pomimo odroczenia stosowania nowych przepisów, przedsiębiorstwa powinny zatem przede wszystkim skupić się na audycie wewnętrznym, aktualizacji procedur, edukacji personelu i ścisłej współpracy z partnerami biznesowymi oraz ciągłym monitorowaniu rozwoju sytuacji prawnej, aby terminowo i skutecznie wdrożyć wszystkie zmiany.
Nowelizacja rozporządzenia CLP oraz rozporządzenie tzw. „Stop the clock” stanowią przykład równoważenia potrzeb ochrony zdrowia i środowiska z realiami operacyjnymi przemysłu chemicznego. Choć nowe przepisy mają ostatecznie wejść w życie dopiero od 1 stycznia 2028 r., przedsiębiorstwa nie powinny traktować tego terminu jako odstąpienia od przygotowań – wręcz przeciwnie, okres przejściowy to czas na ugruntowanie zgodności, zaprojektowanie odpowiednich etykiet oraz adaptację narzędzi informacyjnych. W praktyce kluczowe jest świadome podejście do harmonogramowania działań zgodnościowych, monitorowania dalszych prac legislacyjnych w ramach pakietu Omnibus VI oraz odpowiednie przygotowanie systemów IT i zarządzania dokumentacją i obszarem marketingu. Takie podejście pozwoli uniknąć presji wdrożeniowej w roku 2028 i zapewnić efektywne oraz zgodne z prawem funkcjonowanie przedsiębiorstw chemicznych na rynku UE.
Tetiana Tracz
THETA Consulting